Kupewa Khansa ya M'mapapo

Pa tsiku la khansa ya m'mapapo padziko lonse (pa 1 Ogasiti), tiyeni tiwone momwe tingapewere khansa ya m'mapapo.

Kupewa zinthu zomwe zingakuike pachiwopsezo komanso kuwonjezera zinthu zodzitetezera kungathandize kupewa khansa ya m'mapapo.

Kupewa zinthu zomwe zingakuchititseni khansa kungathandize kupewa khansa zina. Zinthu zomwe zingakuchititseni khansa ndi monga kusuta fodya, kunenepa kwambiri, komanso kusachita masewera olimbitsa thupi mokwanira. Zinthu zina zodzitetezera monga kusiya kusuta fodya komanso kuchita masewera olimbitsa thupi zingathandizenso kupewa khansa zina. Lankhulani ndi dokotala wanu kapena katswiri wina wazaumoyo za momwe mungachepetsere chiopsezo chanu cha khansa.

Zotsatirazi ndi zinthu zomwe zimayambitsa khansa ya m'mapapo:

1. Kusuta fodya, ndudu, ndi mapaipi

Kusuta fodya ndiye chinthu chachikulu chomwe chimayambitsa khansa ya m'mapapo. Kusuta fodya, ndudu, ndi chitoliro kumawonjezera chiopsezo cha khansa ya m'mapapo. Kusuta fodya kumayambitsa pafupifupi milandu 9 mwa milandu 10 ya khansa ya m'mapapo mwa amuna ndi pafupifupi milandu 8 mwa milandu 10 ya khansa ya m'mapapo mwa akazi.

Kafukufuku wasonyeza kuti kusuta ndudu zokhala ndi phula lochepa kapena nikotini yochepa sikuchepetsa chiopsezo cha khansa ya m'mapapo.

Kafukufuku akuwonetsanso kuti chiopsezo cha khansa ya m'mapapo chifukwa cha kusuta fodya chimawonjezeka ndi kuchuluka kwa ndudu zomwe zimasuta patsiku komanso zaka zomwe zimasuta. Anthu omwe amasuta ali ndi chiopsezo chodwala khansa ya m'mapapo pafupifupi nthawi 20 poyerekeza ndi omwe sasuta.

2. Utsi wosuta womwe umagwiritsidwa ntchito ndi wina

Kusuta fodya wosuta ndi chinthu china chomwe chimayambitsa khansa ya m'mapapo. Utsi wosuta ndi womwe umachokera ku ndudu yoyaka kapena chinthu china cha fodya, kapena womwe umatuluka ndi osuta. Anthu omwe amasuta utsi wosuta ndi omwe amasuta, ngakhale pang'ono. Kusuta fodya wosuta ndi chinthu china kumatchedwa kusuta mosadziletsa kapena kusuta mopanda mphamvu.

3. Mbiri ya banja

Kukhala ndi mbiri ya banja la khansa ya m'mapapo ndi chinthu chomwe chimayambitsa khansa ya m'mapapo. Anthu omwe ali ndi wachibale amene adadwalapo khansa ya m'mapapo akhoza kukhala ndi mwayi wowirikiza kawiri wa khansa ya m'mapapo kuposa anthu omwe alibe wachibale amene adadwalapo khansa ya m'mapapo. Chifukwa chakuti kusuta fodya kumachitika m'mabanja ndipo achibale amasuta fodya, n'zovuta kudziwa ngati chiopsezo chowonjezeka cha khansa ya m'mapapo chimachokera ku mbiri ya banja la khansa ya m'mapapo kapena chifukwa chosuta fodya.

4. Kutenga kachilombo ka HIV

Kutenga kachilombo ka HIV (HIV), komwe kamayambitsa matenda a AIDS (acquired immunodeficiency syndrome), kumagwirizanitsidwa ndi chiopsezo chachikulu cha khansa ya m'mapapo. Anthu omwe ali ndi kachilombo ka HIV akhoza kukhala ndi chiopsezo chochulukitsa kawiri cha khansa ya m'mapapo kuposa omwe alibe kachilomboka. Popeza kuchuluka kwa anthu omwe ali ndi kachilombo ka HIV ndi kokwera kuposa omwe alibe kachilomboka, sizikudziwika ngati chiopsezo chowonjezeka cha khansa ya m'mapapo chimachokera ku kachilombo ka HIV kapena chifukwa chosuta fodya.

5. Zinthu zomwe zingawononge chilengedwe

• Kukhudzidwa ndi kuwala kwa dzuwa: Kukhudzidwa ndi kuwala kwa dzuwa ndi chinthu chomwe chimayambitsa khansa ya m'mapapo. Kuwala kwa bomba la atomiki, chithandizo cha kuwala kwa dzuwa, mayeso ojambula zithunzi, ndi radon ndi magwero a kuwala kwa dzuwa:
• Kuphulika kwa bomba la atomiki: Kupezeka ndi mphamvu ya radiation pambuyo poti bomba la atomiki laphulika kumawonjezera chiopsezo cha khansa ya m'mapapo.
• Chithandizo cha radiation: Chithandizo cha radiation pachifuwa chingagwiritsidwe ntchito pochiza khansa zina, kuphatikizapo khansa ya m'mawere ndi Hodgkin lymphoma. Chithandizo cha radiation chimagwiritsa ntchito x-ray, gamma rays, kapena mitundu ina ya radiation yomwe ingawonjezere chiopsezo cha khansa ya m'mapapo. Mlingo wochuluka wa radiation womwe umalandiridwa, chiopsezo chimakhala chachikulu. Chiwopsezo cha khansa ya m'mapapo pambuyo pa chithandizo cha radiation chimakhala chachikulu mwa odwala omwe amasuta kuposa omwe sasuta.
• Mayeso ojambulira: Mayeso ojambulira, monga ma CT scan, amaika odwala pachiwopsezo cha kuwala kwa dzuwa. Ma CT scan otsika amaika odwala pachiwopsezo cha kuwala kwa dzuwa ...
• Radoni: Radoni ndi mpweya woipa womwe umachokera ku kusweka kwa uranium m'miyala ndi nthaka. Umalowa m'nthaka, ndikutuluka mumlengalenga kapena m'madzi. Radoni imatha kulowa m'nyumba kudzera m'ming'alu ya pansi, makoma, kapena maziko, ndipo milingo ya radoni imatha kukwera pakapita nthawi.

Kafukufuku akusonyeza kuti kuchuluka kwa mpweya wa radon m'nyumba kapena kuntchito kumawonjezera chiwerengero cha anthu atsopano omwe ali ndi khansa ya m'mapapo komanso chiwerengero cha anthu omwe amafa chifukwa cha khansa ya m'mapapo. Chiwopsezo cha khansa ya m'mapapo chimakhala chachikulu kwa anthu omwe amasuta fodya wa radon kuposa anthu omwe sasuta fodya omwe amasuta fodya. Mwa anthu omwe sanasutepo fodya, pafupifupi 26% ya anthu omwe amafa chifukwa cha khansa ya m'mapapo amagwirizanitsidwa ndi kukhala ndi radon.

6. Kukumana ndi anthu kuntchito

Kafukufuku akusonyeza kuti kukhudzana ndi zinthu zotsatirazi kumawonjezera chiopsezo cha khansa ya m'mapapo:

• Asbesto.
• Arsenic.
• Chromium.
• Fakitoli.
• Beriliyumu.
• Kadimu.
• Tar ndi mwaye.

Zinthu zimenezi zingayambitse khansa ya m'mapapo mwa anthu omwe amakumana nazo kuntchito ndipo sanasutepo. Pamene kuchuluka kwa zinthuzi kukuwonjezeka, chiopsezo cha khansa ya m'mapapo chimawonjezekanso. Chiwopsezo cha khansa ya m'mapapo chimakulanso kwambiri mwa anthu omwe amakumana nazo komanso omwe amasuta.

• Kuipitsidwa kwa mpweya: Kafukufuku akusonyeza kuti kukhala m'madera omwe mpweya uli ndi mpweya wambiri kumawonjezera chiopsezo cha khansa ya m'mapapo.

7. Zakudya zowonjezera za Beta carotene mwa osuta fodya kwambiri

Kumwa mapiritsi owonjezera a beta carotene kumawonjezera chiopsezo cha khansa ya m'mapapo, makamaka kwa osuta omwe amasuta paketi imodzi kapena zingapo patsiku. Chiwopsezo chimakhala chachikulu kwa osuta omwe amamwa chakumwa choledzeretsa kamodzi patsiku.

Zinthu zotsatirazi ndi zomwe zimateteza khansa ya m'mapapo:

1. Osasuta fodya

Njira yabwino yopewera khansa ya m'mapapo ndi kusasuta fodya.

2. Kusiya kusuta fodya

Osuta fodya amatha kuchepetsa chiopsezo chawo cha khansa ya m'mapapo mwa kusiya. Mwa osuta fodya omwe adalandira chithandizo cha khansa ya m'mapapo, kusiya kusuta fodya kumachepetsa chiopsezo cha khansa yatsopano ya m'mapapo. Uphungu, kugwiritsa ntchito mankhwala olowa m'malo mwa nikotini, ndi mankhwala oletsa kuvutika maganizo zathandiza osuta kusiya kwamuyaya.

Mwa munthu amene wasiya kusuta fodya, mwayi wopewa khansa ya m'mapapo umadalira zaka zingati komanso kuchuluka kwa kusuta fodya komanso nthawi yomwe wasiya kusuta. Munthu akasiya kusuta fodya kwa zaka 10, chiopsezo cha khansa ya m'mapapo chimachepa ndi 30% mpaka 60%.

Ngakhale kuti chiopsezo chomwalira ndi khansa ya m'mapapo chingachepe kwambiri ngati munthu atasiya kusuta fodya kwa nthawi yayitali, chiopsezocho sichidzakhala chotsika kwambiri ngati chiopsezo cha anthu osasuta fodya. Ichi ndichifukwa chake ndikofunikira kuti achinyamata asayambe kusuta fodya.

3. Kuchepetsa chiopsezo kuntchito

Malamulo omwe amateteza antchito kuti asakumane ndi zinthu zomwe zimayambitsa khansa, monga asbestos, arsenic, nickel, ndi chromium, angathandize kuchepetsa chiopsezo chawo chokhala ndi khansa ya m'mapapo. Malamulo omwe amaletsa kusuta fodya kuntchito amathandiza kuchepetsa chiopsezo cha khansa ya m'mapapo yomwe imayamba chifukwa cha utsi wosuta.

4. Kuchepa kwa radon

Kuchepetsa kuchuluka kwa radon kungachepetse chiopsezo cha khansa ya m'mapapo, makamaka kwa osuta ndudu. Kuchuluka kwa radon m'nyumba kungachepetsedwe pochita zinthu zopewera kutuluka kwa radon, monga kutseka zipinda zapansi.

Sizikudziwika ngati zotsatirazi zimachepetsa chiopsezo cha khansa ya m'mapapo:

1. Zakudya

Kafukufuku wina akusonyeza kuti anthu omwe amadya zipatso kapena ndiwo zamasamba zambiri amakhala pachiwopsezo chochepa cha khansa ya m'mapapo kuposa omwe amadya zochepa. Komabe, popeza osuta fodya nthawi zambiri amakhala ndi zakudya zochepa zopatsa thanzi kuposa osasuta fodya, n'zovuta kudziwa ngati chiopsezo chocheperako chimachokera ku kudya zakudya zabwino kapena kusasuta fodya.

2. Kuchita masewera olimbitsa thupi

Kafukufuku wina akusonyeza kuti anthu omwe amachita masewera olimbitsa thupi amakhala pachiwopsezo chochepa cha khansa ya m'mapapo poyerekeza ndi anthu omwe sachita masewera olimbitsa thupi. Komabe, popeza osuta fodya nthawi zambiri amachita masewera olimbitsa thupi mosiyana ndi osasuta, n'zovuta kudziwa ngati kuchita masewera olimbitsa thupi kumakhudza chiopsezo cha khansa ya m'mapapo.

Zotsatirazi sizichepetsa chiopsezo cha khansa ya m'mapapo:

1. Zakudya zowonjezera za Beta carotene mwa osasuta

Kafukufuku wa anthu osasuta fodya akusonyeza kuti kumwa mankhwala owonjezera a beta carotene sikuchepetsa chiopsezo chawo cha khansa ya m'mapapo.

2. Zakudya zowonjezera za Vitamini E

Kafukufuku akusonyeza kuti kumwa mankhwala owonjezera a vitamini E sikukhudza chiopsezo cha khansa ya m'mapapo.

Chitsime:http://www.chinancpcn.org.cn/cancerMedicineClassic/guideDetail?sId=CDR62825&type=1